فروشگاه اینترنتی چندسو |
چراغ‌ها دیگر فقط وسیله‌ای برای روشن کردن خانه نیستند. بعضی از طراحان با استفاده از مواد بازیافتی، فرم‌های غیرمنتظره و روش‌های تازه ساخت، سراغ محصولاتی رفته‌اند که حتی در حالت خاموش هم بخشی از هویت بصری فضا هستند. در مجموعه‌ای که مجله طراحی دیزین در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ معرفی کرده، هشت طرح متفاوت دیده می‌شود؛ از چراغی با کلاهک مومی قابل ذوب و استفاده مجدد تا مدلی به شکل خودکار و چراغی که قطعاتش در یک پاکت آ۴ جا می‌گیرند.
این طرح‌ها نشان می‌دهند که نوآوری در روشنایی لزوماً به فناوری پیچیده محدود نیست؛ گاهی انتخاب یک ماده متفاوت یا تغییر شیوه مونتاژ می‌تواند ظاهر و کاربرد یک وسیله آشنا را دگرگون کند.
۱. چراغ‌هایی ساخته‌شده از وسایل دورریختنی
استودیوی طراحی سیتی گرلز (City Girls) از وسایل پیدا‌شده و اشیای دست‌دوم برای ساخت چراغ استفاده می‌کند. در میان آثار این گروه، چراغی به نام ویرجینیا دیده می‌شود که بدنه آن از پایه‌های فلزی صندلی‌های قدیمی ساخته شده و بخش بالایی آن فرمی شبیه گردن قو دارد. مهره‌های شیشه‌ای بزرگ نیز به ظاهر این اثر شخصیت می‌دهند.
این رویکرد، به‌جای پنهان کردن گذشته مواد، آن را به بخشی از جذابیت محصول تبدیل می‌کند. در چنین طراحی‌هایی، هیچ دو چراغی الزاماً ظاهر کاملاً یکسانی ندارند و هر قطعه می‌تواند داستان متفاوتی داشته باشد.
۲. کلاهک مومی که می‌توان دوباره ساخت
استودیوی باگت (Baguette Studio) در مجموعه «له لابو ۱.۰» (Le Labo 1.0)، از موم برای ساخت کلاهک چراغ استفاده کرده است. این مجموعه شامل چراغ‌های دیواری، آویز و رومیزی است و ویژگی مهم آن، امکان ذوب کردن و شکل‌دهی دوباره موم بدون از دست رفتن ماده اولیه است.
ایده اصلی فقط رسیدن به ظاهری متفاوت نیست؛ طراحان می‌خواهند به این پرسش بپردازند که آیا لازم است با تغییر سلیقه یا فرسوده شدن ظاهر یک وسیله، کل محصول را کنار بگذاریم؟ قابلیت استفاده مجدد از ماده می‌تواند راهی برای افزایش عمر مفید بعضی اجزای محصول باشد؛ البته دوام واقعی هر چراغ به ساختار، قطعات برقی و شیوه استفاده از آن هم بستگی دارد.
۳. چراغ ایستاده با پوششی شبیه زره
استودیوی وریچد فلاورز (Wretched Flowers)، متعلق به طراحان لونی آبرامز و جانی استنیش، چراغ ایستاده‌ای ساخته که سطح آن با زنجیرهای فلزی ظریف و مهره‌های شیشه‌ای تزئین شده است. فرم کلی چراغ از یک طرح شناخته‌شده در تاریخ طراحی الهام می‌گیرد، اما پوشش متفاوت آن باعث می‌شود ظاهر تازه‌ای پیدا کند.
این نمونه نشان می‌دهد که حتی وقتی فرم اصلی یک وسیله آشناست، تغییر جنس و بافت سطح می‌تواند برداشت مخاطب از آن را کاملاً تغییر دهد. چنین چراغی بیش از آنکه صرفاً یک منبع نور باشد، به عنصری شاخص در چیدمان تبدیل می‌شود.
۴. چراغ مکعبی با نور قابل تغییر
بیلی ایستر، طراح مستقر در لندن، چراغی به نام «ژل» (Gel Lamp) طراحی کرده است. این محصول بدنه‌ای مکعبی از سیلیکون دارد و در پایه آن، منبع نور LED با قابلیت تنظیم شدت روشنایی قرار گرفته است. با قرار دادن ورقه‌های ژل شفاف رنگی در شکافی باریک در بدنه، می‌توان رنگ نور را تغییر داد.
ویژگی جالب این طرح، سادگی تعامل با آن است. برای تغییر حال‌وهوای نور، نیازی نیست فقط به تنظیمات دیجیتال یا کلیدهای متعدد متکی باشیم؛ یک تغییر فیزیکی کوچک در خود چراغ هم می‌تواند نتیجه متفاوتی ایجاد کند.
۵. چراغ آویزی شبیه خودکار
چراغ «بیک» (Bic Lamp) با همکاری طراح ماریو پارولی و برند سِلِتی (Seletti) ساخته شده است. این چراغ آویزی از ظاهر خودکار معروف بیک کریستال الهام می‌گیرد و حدود ۱۲ برابر اندازه یک خودکار معمولی است.
بدنه شش‌ضلعی آن به بخش حاوی جوهر خودکار اشاره دارد و منبع نور LED در همین قسمت قرار گرفته است. این محصول در نسخه‌هایی با جزئیات رنگی آبی، قرمز و مشکی طراحی شده است.
بزرگ‌نمایی یک شیء روزمره، روشی ساده اما مؤثر برای ایجاد یک نقطه کانونی در فضاست. این چراغ نمونه‌ای از طراحی‌ای است که به‌جای انتخاب فرمی کاملاً تازه، یک شیء آشنا را در مقیاسی غیرمنتظره بازآفرینی می‌کند.
۶. چراغ رومیزی ساخته‌شده از باقی‌مانده مواد
چراغ «فیوزد» (Fused) حاصل همکاری آدرا گریس و مکسیم لستر، دو طراح مستقر در لندن، است. آنها از باقی‌مانده فعالیت‌های شیشه‌گری و قطعات فلزی کارگاه‌های خود برای ساخت این چراغ رومیزی استفاده کرده‌اند.
ترکیب شیشه و فلز، ظاهری هندسی و کاربردی به محصول داده است. در این پروژه، استفاده از مواد باقی‌مانده فقط جنبه ظاهری ندارد؛ بهره‌گیری از موادی که پیش‌تر در فرایند ساخت محصولات دیگر ایجاد شده‌اند، می‌تواند به کاهش هزینه تولید نیز کمک کند.
البته استفاده از مواد بازیافتی به‌تنهایی برای قضاوت درباره پایداری یک محصول کافی نیست؛ فرایند ساخت، طول عمر، تعمیرپذیری و امکان بازیافت نهایی آن نیز اهمیت دارند.
۷. چراغی که داخل پاکت آ۴ جا می‌گیرد
آندو ماسیبو، طراح مستقر در لندن، چراغی ساخته که از سه قطعه ورق فولادی گالوانیزه تشکیل شده است. قطعات این چراغ پیش از مونتاژ به‌اندازه‌ای جمع‌وجور هستند که داخل یک پاکت کاغذ آ۴ جا می‌گیرند.
طراح با خم کردن و تا زدن ورق‌ها، اجزای گرد و مستطیلی را شکل داده است. قطعات پس از کنار هم قرار گرفتن، با برش‌ها و شیارهای دقیق به یکدیگر متصل می‌شوند.
این ایده به یکی از چالش‌های طراحی محصول پاسخ می‌دهد: چگونه می‌توان وسیله‌ای کاربردی ساخت که حمل‌ونقل و نگهداری آن فضای زیادی نگیرد؟ طراحی تخت و قابل مونتاژ می‌تواند برای ارسال، انبارداری و فضاهای کوچک مزیت داشته باشد؛ هرچند اندازه بسته‌بندی به‌تنهایی درباره کیفیت نور یا راحتی استفاده از چراغ چیزی نمی‌گوید.
۸. چراغ‌هایی از کاسه‌ها و اشیای دست‌دوم
سایمون اسکینر، طراح سوئدی، با کنار هم گذاشتن کاسه‌ها، زیرسیگاری‌ها و مجسمه‌های کوچک دست‌دوم، مجموعه‌ای از چراغ‌های رومیزی ساخته است. قطعات شیشه‌ای پس از انتخاب و ترکیب، با فرایندی سطحی پرداخت شده‌اند تا ظاهر یکپارچه‌تری پیدا کنند و لامپ داخلی را بپوشانند.
نتیجه، چراغ‌هایی است که انگار چند شیء مختلف درون یک توده شیشه‌ای منجمد شده‌اند. این طراحی از کنار هم قرار گرفتن اشیایی شکل می‌گیرد که در حالت عادی ارتباطی با یکدیگر ندارند.
این نمونه همچنین نشان می‌دهد که استفاده دوباره از وسایل قدیمی همیشه به معنای بازگرداندن آنها به شکل اولیه نیست؛ گاهی ترکیب چند شیء و تعریف کاربردی تازه برای آنها، خود به یک روش طراحی تبدیل می‌شود.
این هشت طرح چه چیزی درباره آینده روشنایی می‌گویند؟
این چراغ‌ها یک سبک واحد را دنبال نمی‌کنند. بعضی از آنها بر استفاده دوباره از مواد تأکید دارند، بعضی فرم اشیای روزمره را تغییر می‌دهند و برخی دیگر با شیوه مونتاژ یا امکان تغییر رنگ نور، تجربه متفاوتی ایجاد می‌کنند. با این حال، چند ایده مشترک میان آنها دیده می‌شود:
- توجه به مواد: موم، سیلیکون، فلز، شیشه و قطعات دست‌دوم هر کدام نقش مهمی در هویت بصری محصول دارند.
- فراتر رفتن از کاربرد صرف: چراغ می‌تواند در کنار روشنایی، نقش یک عنصر تزئینی یا نقطه کانونی را هم ایفا کند.
- استفاده دوباره از منابع: بعضی از طرح‌ها تلاش می‌کنند عمر مواد را افزایش دهند یا از باقی‌مانده‌های تولید استفاده کنند.
- بازنگری در شکل و بسته‌بندی: طراحی تخت، قطعات قابل مونتاژ و تغییر مقیاس اشیای آشنا، راه‌های دیگری برای نوآوری هستند.
هنگام انتخاب چراغ متفاوت، به چه نکاتی توجه کنیم؟
ظاهر خاص یک چراغ می‌تواند جذاب باشد، اما انتخاب آن برای خانه بهتر است با توجه به نیاز واقعی فضا انجام شود. پیش از خرید، مشخص کنید چراغ برای روشنایی عمومی، مطالعه یا ایجاد نور ملایم و تزئینی استفاده خواهد شد. شدت و رنگ نور، محل قرارگیری، ابعاد محصول و سهولت تمیزکاری نیز مهم‌اند.
برای مثال، یک چراغ مجسمه‌مانند ممکن است روی میز کنسول جلوه خوبی داشته باشد، اما لزوماً برای مطالعه مناسب نباشد. همچنین چراغی با کلاهک خاص یا قطعات متعدد باید از نظر ایمنی برقی، پایداری و روش نگهداری بررسی شود.
در نهایت، جذاب‌ترین طراحی الزاماً عجیب‌ترین محصول نیست؛ انتخاب خوب زمانی شکل می‌گیرد که ظاهر، کیفیت نور و نیاز روزمره در کنار هم قرار بگیرند.
وقتی چراغ از یک وسیله کاربردی به اثر هنری تبدیل می‌شود
هشت طرح معرفی‌شده نشان می‌دهند که طراحی روشنایی هنوز ظرفیت زیادی برای تجربه‌گری دارد. از چراغی با پوشش مومی قابل بازسازی تا محصولی شبیه خودکار یا چراغی با قطعات قابل حمل در پاکت آ۴، هر ایده به شیوه‌ای متفاوت به یک وسیله آشنا نگاه می‌کند. شاید همه این طرح‌ها برای هر خانه‌ای مناسب نباشند، اما می‌توانند نگاه ما را به نقش چراغ در دکوراسیون تغییر دهند؛ وسیله‌ای که هم نور می‌سازد و هم می‌تواند بخشی از شخصیت فضا باشد.
