فروشگاه اینترنتی چندسو |
خانههای کوچک یکطبقه بار دیگر توجه معماران و طراحان را به خود جلب کردهاند؛ اما دلیل این توجه صرفاً کاهش متراژ خانهها نیست. نمونههای جدید نشان میدهند که با طراحی درست میتوان از یک فضای محدود، خانهای روشن، کاربردی و حتی جادار ساخت؛ بدون اینکه الزاماً به طبقه دوم یا متراژ بیشتر نیاز باشد.
در پروژههای معماری جدید، راهکارهایی مانند حیاطهای کوچک، فضاهای چندمنظوره، نورگیرهای سقفی و حذف دیوارهای غیرضروری به معماران کمک کردهاند محدودیت متراژ را به بخشی از ایده طراحی تبدیل کنند. نتیجه، خانههایی است که ممکن است روی کاغذ کوچک باشند، اما هنگام ورود بسیار بزرگتر از اندازه واقعی خود به نظر برسند.
در ادامه، پنج خانه واقعی در ژاپن و ویتنام را بررسی میکنیم که هرکدام یک راهکار متفاوت برای استفاده بهتر از فضای محدود ارائه کردهاند؛ ایدههایی که بعضی از آنها را میتوان حتی در خانههای معمولی نیز اجرا کرد.
چرا طراحی در خانههای کوچک اهمیت بیشتری دارد؟
در خانههای بزرگ، یک تصمیم اشتباه در چیدمان ممکن است فقط بخشی از فضا را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما در خانههای کوچک، تقریباً هر مترمربع اهمیت دارد. یک راهروی اضافی، کمد بزرگ یا دیوار غیرضروری میتواند مقدار قابلتوجهی از فضای قابل استفاده را از بین ببرد.
به همین دلیل، طراحی خانه کوچک بیشتر از آنکه به اضافه کردن اتاقها وابسته باشد، به استفاده هوشمندانه از همان فضای موجود مربوط میشود.
معماران پروژههای زیر از روشهای متفاوتی برای رسیدن به این هدف استفاده کردهاند.
۱. استفاده از حیاط برای بزرگتر نشان دادن خانه؛ Courtyard House at Wani
خانه Courtyard House at Wani در اوتسو ژاپن توسط استودیو design it طراحی شده و حدود ۶۵ مترمربع مساحت دارد. با وجود متراژ محدود، طراحی خانه به شکلی انجام شده که فضای داخلی ارتباط نزدیکی با یک حیاط مرکزی داشته باشد.
در این پروژه، حیاط صرفاً یک فضای بیرونی برای قرار دادن گیاهان یا نشستن نیست. اتاقهای خانه و فضاهای داخلی به سمت آن باز میشوند و ارتباط بصری میان داخل و بیرون باعث میشود خانه بزرگتر از ابعاد واقعی خود احساس شود.
این روش یکی از راهکارهای مهم برای خانههای کوچک است. وقتی فضای داخلی مستقیماً به یک فضای باز متصل باشد، مرز میان داخل و خارج کمتر به چشم میآید. در نتیجه، حتی یک حیاط کوچک میتواند باعث ایجاد احساس عمق و وسعت شود.
ایدهای که میتوان از این خانه گرفت
اگر خانهای کوچک دارید، لازم نیست تمام زمین را با ساختوساز پر کنید. یک حیاط کوچک، تراس یا فضای سبز میتواند بهعنوان امتداد بصری نشیمن عمل کند.
استفاده از پنجرههای بزرگ، درهای شیشهای یا بازشوهایی که مستقیماً به فضای بیرون نگاه میکنند، این ارتباط را تقویت میکند.
بنابراین یکی از راههای بزرگتر نشان دادن خانه کوچک، ساختن ارتباط میان فضای داخلی و بیرونی به جای اشغال تمام زمین با ساختمان است.
۲. تبدیل فضای ذخیرهسازی به بخشی از طراحی؛ Gui House
خانه Gui House در ایزومو ژاپن توسط Harunatsu-Arch طراحی شده و حدود ۶۸ مترمربع مساحت دارد. این پروژه نشان میدهد که در خانه کوچک، فضای ذخیرهسازی نباید الزاماً یک بخش جداگانه و پرحجم باشد.
در طراحی این خانه، بعضی از عناصر داخلی همزمان چند عملکرد دارند. برای مثال، بخشهایی از مبلمان به فضای ذخیرهسازی تبدیل شدهاند و حتی زیر برخی قسمتهای کف نیز برای نگهداری وسایل استفاده شده است.
این نوع طراحی میتواند یکی از مشکلات رایج خانههای کوچک را حل کند: وسایل زیاد، اما فضای کم برای نگهداری آنها.
وقتی برای هر وسیله یک کمد یا قفسه مستقل در نظر گرفته شود، بخش زیادی از فضای قابل استفاده خانه از بین میرود. در مقابل، ترکیب فضای ذخیرهسازی با مبلمان، کف یا عناصر معماری باعث میشود وسایل روزمره کمتر در معرض دید باشند و خانه مرتبتر به نظر برسد.
ایدهای که میتوان از این خانه گرفت
در خانه کوچک، قبل از خرید کمد یا قفسه جدید، باید پرسید آیا میتوان از فضای موجود استفاده بهتری کرد؟
فضای زیر تخت خواب، زیر نیمکت، داخل پلهها، زیر سکوها و حتی بخشی از مبلمان میتواند برای نگهداری وسایل استفاده شود.
در واقع، یک خانه کوچک زمانی جادارتر به نظر میرسد که فضای ذخیرهسازی در طراحی آن پنهان و یکپارچه باشد.
۳. جدا کردن فضاها بدون ساختن دیوارهای زیاد؛ K House
K House یکی دیگر از نمونههای ژاپنی است که توسط Kitamura Naoya Architects & Planners طراحی شده است. این خانه حدود ۸۰ مترمربع مساحت دارد و برای یک خانواده چهار نفره طراحی شده است.
یکی از نکات قابل توجه این پروژه، استفاده از عناصر سازهای و تغییرات ظریف در فضا برای ایجاد محدودههای مختلف است. به جای اینکه هر قسمت خانه با یک دیوار کامل از بخش دیگر جدا شود، فضاهای مختلف ارتباط خود را حفظ میکنند.
این موضوع اهمیت زیادی در خانههای کوچک دارد. دیوارهای زیاد اگرچه میتوانند حریم مشخصی ایجاد کنند، اما همزمان باعث میشوند خانه کوچکتر و بستهتر به نظر برسد.
در مقابل، میتوان از ستونها، تغییر ارتفاع، مبلمان، تغییر کف یا حتی تفاوت در روشنایی برای مشخص کردن محدودههای مختلف استفاده کرد.
به این ترتیب، نشیمن، غذاخوری و سایر بخشهای خانه میتوانند عملکرد جداگانه داشته باشند، بدون اینکه کاملاً از یکدیگر جدا شوند.
ایدهای که میتوان از این خانه گرفت
برای جدا کردن قسمتهای مختلف خانه همیشه به دیوار نیاز ندارید.
یک کتابخانه باز، نیمدیوار، کاناپه، فرش متفاوت یا حتی تغییر سطح کف میتواند مرز میان دو فضا را مشخص کند.
این روش باعث میشود نور و دید در خانه جریان داشته باشد و در عین حال، هر بخش کاربرد مشخص خود را حفظ کند.
هرچه دید بیشتری در یک خانه کوچک وجود داشته باشد، فضا معمولاً بازتر و بزرگتر احساس میشود.
۴. استفاده از فضای بیرونی در زمینهای باریک؛ Maison Vespa
خانه Maison Vespa در دانانگ ویتنام توسط David Rockwood طراحی شده است. این خانه در زمینی باریک به ابعاد حدود ۵ در ۲۰ متر ساخته شده و فضای داخلی آن حدود ۷۰ مترمربع است.
یکی از ویژگیهای جالب این پروژه، استفاده همزمان از فضای داخلی و بیرونی است. خانه علاوه بر فضای داخلی، دو حیاط با مجموع مساحت حدود ۱۸ مترمربع و یک فضای پشتبام حدود ۵۳ مترمربعی دارد.
در یک زمین باریک، اضافه کردن اتاقهای بیشتر همیشه بهترین راهحل نیست. اگر تمام سطح زمین با ساختمان پوشانده شود، ممکن است خانه از نظر بصری بسته و کمنور شود.
در Maison Vespa، فضاهای باز به بخشی از تجربه زندگی تبدیل شدهاند. حیاطها به ورود نور و جریان هوا کمک میکنند و پشتبام نیز بخشی از فضای قابل استفاده خانه را تشکیل میدهد.
ایدهای که میتوان از این خانه گرفت
اگر خانهای در زمین باریک دارید، به جای اینکه تمام تمرکز را روی افزایش متراژ ساختمان بگذارید، میتوانید از فضاهای نیمهباز و بیرونی هم استفاده کنید.
تراس، حیاط کوچک، بالکن یا پشتبام میتواند بخشی از فعالیتهای روزمره را از داخل خانه خارج کند.
برای مثال، یک تراس میتواند در زمان مناسب سال به محل غذا خوردن، مطالعه یا استراحت تبدیل شود و در نتیجه فشار از روی فضای داخلی خانه کاهش پیدا کند.
۵. ورود نور از سقف؛ Toolbox House
Toolbox House در اوساکای ژاپن توسط استودیو YYAA طراحی شده است. این خانه حدود ۹۰ مترمربع مساحت دارد و در یک زمین کشیده و شهری قرار گرفته است.
در زمینهای باریک شهری، یکی از مشکلات اصلی تأمین نور طبیعی است. ساختمانهای اطراف ممکن است دسترسی به پنجرههای بزرگ جانبی را محدود کنند و باعث شوند قسمتهای داخلی خانه تاریکتر باشند.
در Toolbox House، استفاده از نورگیرهای سقفی یکی از راهکارهای اصلی برای ورود نور طبیعی به داخل است.
نور طبیعی تنها باعث روشنتر شدن خانه نمیشود. فضای روشن معمولاً بازتر و بزرگتر نیز به نظر میرسد. به همین دلیل، در خانههای کوچک میتوان از نور بهعنوان یکی از عناصر طراحی فضایی استفاده کرد.
نورگیر سقفی همچنین میتواند امکان ورود نور به قسمتهایی از خانه را فراهم کند که دسترسی مناسبی به نمای بیرونی ندارند.
ایدهای که میتوان از این خانه گرفت
اگر امکان ایجاد پنجرههای بزرگ در دیوارها وجود ندارد، سقف را فراموش نکنید.
نورگیر سقفی، پنجره مرتفع یا حتی استفاده درست از بازشوهای بالاتر میتواند نور را به قسمتهای تاریک خانه برساند.
در کنار رنگهای روشن، سطوح بازتابدهنده و چیدمان خلوت، نور طبیعی میتواند یکی از سادهترین راهها برای ایجاد احساس فضای بیشتر باشد.
از این پنج خانه چه چیزهایی میتوان یاد گرفت؟
این پنج پروژه در کشورهای مختلف و با شرایط متفاوت ساخته شدهاند، اما یک نکته مشترک دارند: بزرگتر کردن خانه همیشه به معنای اضافه کردن متراژ نیست.
گاهی میتوان با تغییر نحوه استفاده از همان فضای موجود، خانه را کاربردیتر و جادارتر کرد.
از Courtyard House at Wani میتوان یاد گرفت که یک حیاط کوچک میتواند فضای داخلی را از نظر بصری گسترش دهد. Gui House نشان میدهد که فضای ذخیرهسازی میتواند در مبلمان و عناصر معماری پنهان شود. K House از تفکیک فضا بدون دیوارهای سنگین استفاده میکند و Maison Vespa نشان میدهد که فضاهای بیرونی میتوانند بخشی از زندگی روزمره باشند.
Toolbox House نیز یک راهکار مهم دیگر را مطرح میکند: وقتی پنجرههای جانبی محدود هستند، میتوان از سقف برای ورود نور استفاده کرد.
در نهایت، اگر قرار باشد برای یک خانه کوچک فقط یک اصل را در نظر بگیریم، آن اصل این است که هر بخش خانه بهتر است بیش از یک نقش داشته باشد؛ یک مبلمان میتواند هم محل نشستن و هم فضای ذخیرهسازی باشد، یک تراس میتواند در بخشی از سال نقش اتاق نشیمن را ایفا کند و یک حیاط کوچک میتواند فضای داخلی را بزرگتر نشان دهد.
خانه کوچک زمانی محدودکننده میشود که فقط بر اساس متراژ آن طراحی شود. با طراحی هوشمندانه، همان چند ده مترمربع میتواند برای زندگی روزمره بسیار کاربردیتر از چیزی باشد که در ابتدا به نظر میرسد.
