فروشگاه اینترنتی چندسو |
بیست‌وهشتمین دوره نمایشگاه و جشنواره بین‌المللی طراحی دیزاین‌بلوک از ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در پراگ آغاز شده و تا ۱۱ اکتبر ادامه دارد. رویدادی که امسال بیش از ۳۶۰ طراح، برند و مجموعه از کشورهای مختلف را گرد هم آورده و چند فضای شاخص شهر، از کاخ نمایشگاهی گالری ملی پراگ تا قلعه پراگ و موزه هنرهای تزئینی را درگیر کرده است.
اما تفاوت اصلی دوره امسال در تعداد شرکت‌کنندگان یا گستردگی نمایشگاه نیست؛ موضوع اصلی دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ «نور» است؛ موضوعی که قرار است از جنبه‌ای نمادین، فنی و کاربردی بررسی شود و ارتباط آن را با معماری، طراحی و زندگی روزمره نشان دهد.
چرا نور به موضوع اصلی دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ تبدیل شده است؟
نور معمولاً در طراحی داخلی به‌عنوان عنصری برای روشن‌کردن فضا دیده می‌شود، اما دیزاین‌بلوک امسال نگاه گسترده‌تری به آن دارد. برگزارکنندگان، نور را هم یک پدیده فرهنگی و هم ابزاری فنی و عنصری مهم در معماری و طراحی می‌دانند.
در این نگاه، نور تنها چیزی نیست که باعث دیده‌شدن یک فضا می‌شود؛ می‌تواند حال‌وهوای محیط را تغییر دهد، توجه را به یک عنصر خاص جلب کند و حتی بر نحوه تجربه ما از یک اتاق یا ساختمان تأثیر بگذارد.
موضوع نور در این دوره حتی معنایی نمادین هم دارد و با مفاهیمی مانند دانش، حقیقت، امید و زندگی پیوند خورده است. به همین دلیل، این موضوع در بخش‌های مختلف جشنواره، از نمایشگاه‌های تاریخی تا آثار معاصر، حضور دارد.
از چراغ‌های قدیمی تا ایده‌های تازه؛ چه چیزهایی در دیزاین‌بلوک دیده می‌شود؟
یکی از جذابیت‌های دوره امسال، کنار هم قرار گرفتن گذشته و آینده طراحی است. در میان نمایشگاه‌های اصلی، مجموعه‌ای درباره چراغ‌های فراموش‌شده طراحی چکسلواکی از دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰ دیده می‌شود؛ مجموعه‌ای که نشان می‌دهد طراحی چراغ در گذشته چگونه تحت تأثیر فرم، فناوری و نیازهای زندگی روزمره قرار داشته است.
در نقطه مقابل، نمایشگاه‌ها و آثار معاصر تلاش می‌کنند کاربرد و معنای نور را دوباره تعریف کنند.
نمایشگاه «دایره سکوت» از اوا آیسلر، پروژه «ایوان» از ماکسیم ولچوفسکی و نمایشگاه «طراحی برای واتسلاو هاول» از دیگر بخش‌های شاخص این دوره هستند. همچنین نمایشگاه «۵۰۰ چراغ برای امپراتور» به تاریخ یک کارخانه و اتفاقی می‌پردازد که مسیر تولید چراغ را تحت تأثیر قرار داده است.
در نتیجه، مخاطب با یک نمایشگاه صرفاً تجاری روبه‌رو نیست؛ بخشی از برنامه امسال به تاریخ طراحی، بخشی به ایده‌های معاصر و بخشی به تجربه‌های تازه اختصاص دارد.
وقتی نور با مبلمان و فضای داخلی ترکیب می‌شود
یکی از نکات مهم دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ این است که نور در آن از سایر عناصر طراحی جدا نیست. در میان آثار و ارائه‌های امسال، مبلمان، شیشه، میزها، صندلی‌ها و عناصر روشنایی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد که در طراحی فضا، دیگر نمی‌توان هر عنصر را به‌صورت کاملاً مستقل بررسی کرد. برای مثال، انتخاب یک مبل تک فقط به شکل و راحتی آن محدود نمی‌شود؛ رنگ، جنس پارچه و محل قرارگیری آن در برابر نور نیز می‌تواند بر جلوه نهایی فضا تأثیر بگذارد.
همین نگاه درباره عناصر کوچک‌تر نیز وجود دارد. پاف می‌تواند علاوه بر ایجاد نشیمن، بخشی از ترکیب بصری فضا باشد و در کنار نورپردازی، رنگ و بافت متفاوتی به محیط اضافه کند.
حتی عناصری مانند میز بار نیز صرفاً یک وسیله کاربردی نیستند و می‌توانند در شکل‌گیری گوشه‌های شاخص یک فضای داخلی نقش داشته باشند؛ موضوعی که در خانه، رستوران و کافی شاپ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
طراحی چراغ؛ از وسیله روشنایی تا بخشی از هویت فضا
یکی از نمونه‌های قابل توجه امسال، حضور مجموعه‌های تازه شرکت بروکیس و آثار مرتبط با نور است. در فهرست رسمی دیزاین‌بلوک، ارائه محصولات تازه این مجموعه و همچنین اثر محیطی «بیکن» از لی بروم دیده می‌شود.
چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهند که چراغ دیگر الزاماً وسیله‌ای نیست که بخواهیم آن را تا حد ممکن از نگاه پنهان کنیم. خود چراغ می‌تواند به یک عنصر شاخص در فضا تبدیل شود؛ عنصری که حتی در زمان خاموش بودن نیز به ترکیب محیط شکل می‌دهد.
در اینجا طراحی فرم، جنس، اندازه و نحوه انتشار نور همگی در کنار یکدیگر اهمیت پیدا می‌کنند.
دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ چه تصویری از آینده طراحی نشان می‌دهد؟
شاید مهم‌ترین پیام این دوره، تغییر نگاه به نور باشد. اگر در گذشته نور بیشتر به‌عنوان یکی از نیازهای فنی ساختمان دیده می‌شد، امروز نقش آن در تجربه فضا بسیار گسترده‌تر شده است.
نور می‌تواند یک گوشه کوچک را به نقطه کانونی اتاق تبدیل کند، تفاوت میان بافت‌ها را آشکارتر نشان دهد یا حتی باعث شود یک قطعه مبلمان متفاوت از حالت عادی به نظر برسد.
از طرف دیگر، قرار گرفتن نور در کنار مبلمان، شیشه، معماری و آثار هنری در دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که مرز میان رشته‌های مختلف طراحی در حال کم‌رنگ‌تر شدن است.
به همین دلیل، شاید بتوان گفت آینده طراحی فقط به ساختن وسایل زیباتر وابسته نیست؛ بلکه به چگونگی ارتباط این وسایل با نور، فضا و تجربه انسان نیز بستگی دارد.
دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶؛ نگاهی تازه به نقش نور در طراحی
دیزاین‌بلوک ۲۰۲۶ با انتخاب «نور» به‌عنوان موضوع اصلی، یکی از عناصر همیشگی زندگی روزمره را به مرکز توجه طراحی آورده است. حضور هم‌زمان چراغ‌های تاریخی، آثار معاصر، مبلمان، شیشه و تجربه‌های تازه نشان می‌دهد که نور دیگر تنها ابزاری برای روشن‌کردن محیط نیست.
این رویداد تا ۱۱ اکتبر در پراگ ادامه دارد و با بیش از ۳۶۰ شرکت‌کننده، یکی از مهم‌ترین رویدادهای طراحی اروپا در پاییز امسال به شمار می‌رود.
